Paciornica krzyżowianka
Jest to bardzo mała muchówka (Diptera) z rodziny pryszczarkowa-tych (/ton/d/dae=Cecidomy/dae). W Polsce występuje dość powszechnie na roślinach krzyżowych, a z warzyw na kapustach i kalafiorze. Lokalnie i w deszczowych latach może powodować znaczne szkody.
Larwy żerują u nasady liści sercowych młodych i starszych roślin, niszcząc wierzchołki wzrostu, co powoduje wybijanie uśpionych pąków i wykształcanie kilku małych główek kapusty zamiast jednej. Często rośliny karłowacieją i nie wytwarzają główek w ogóle. Żerowanie larw na kalarepie lub brukwi powoduje zniekształcenie i pękanie zgrubień.
Muchówka, długości 1,5-2 mm, ma ciało smukłe, jasnobrunatne, długie nogi. Pokrojem zbliżona jest do małego komara. Larwy są białawożółtawe, beznogie, długości 2,5-3 mm i mają zdolność skakania.
Zimują larwy w kokonach ziemnych, w wierzchniej warstwie gleby. Wiosną następuje przepoczwarczanie, a w maju wylot much. Samice składają po 15-20 jaj, za pomocą pokładełka, pomiędzy liście sercowe. Wylęgłe po kilku dniach larwy rozpoczynają żerowanie, które trwa około 2 tygodni, po czym przemieszczają się do gleby, gdzie przepoczwarczają się w kokonach. Cały cykl rozwojowy jednego pokolenia trwa 3-4 tygodnie. W ciągu roku gatunek daje 2-3 pokolenia.
Zwalczanie. Sadzić warzywa kapustne z dala od pól, na których w ubiegłym roku rosły rośliny krzyżowe. Niszczyć chwasty krzyżowe łącznie z żerującymi na nich larwami. W rejonach stałego występowania szkodnika należy opryskiwać rośliny od posadzenia do zwijania się główek, stosując: Metation E 50 (1 l/ha), Owadofos płynny 50 (1 l/ha) lub Winylofos płynny (0,6 l/ha).
