Chowacze
Jest to bardzo liczna grupa gatunków z rzędu chrząszczy (Co/eo-ptera) i rodziny ryjkowcowatych (Curcul/onidae). Niektóre z nich są pospolite w całym kraju, a lokalnie występują nawet masowo w uprawach warzyw kapustnych i na innych roślinach krzyżowych, w tym również na dziko rosnących.
Do najgroźniejszych w uprawach warzyw kapustnych należą: cho-wacz brukwiaczek (Ceutorhynchus napi Gyll.), chowacz czterozębny (C. ąuadr/dens Panz.) i chowacz galasówek (C. p/eurost/gma
Marsh.). Oprócz wymienionych gatunków na roślinach krzyżowych występują: chowacz granatek (C. su/c/co/is Payk.), chowacz rzepnik (C. rapae Gyll.), chowacz podobnik (C. assimilis Payk.) oraz C. tur-batus Schultz i C. conrractus Marsh.
Żer larw, a one są głównie szkodliwe, jest ukryty i zależnie od gatunku nieco zróżnicowany. Żerowanie dwóch pierwszych gatunków powoduje zamieranie wierzchołków wzrostu, łamanie liści, żółknięcie i zasychanie części lub całych roślin. Kapusty nie tworzą prawidłowych główek, a kalafiory - róż, które często też gniją. Ponadto pędy uszkodzone przez chowacza brukwiaczka krzywią się i ulegają staśmieniu, a żerowiska na pędzie, jak i zgrubienia kalarepy i brukwi pękają. Larwy ohowacza galasówka wytwarzają golasy na szyjkach korzeniowych roślin. Żerowanie larw wszystkich gatunków powoduje, że rośliny rosną słabo, karłowacieją, często zamierają, a plon warzyw staje się niższy i gorszej jakości. Chrząszcze są małe, o kształcie gruszko-watym i dość długim ryjku, zgiętym ku dołowi. Chowacz brukwiaczek, długości 3,5-4 mm, pokryty jest rzędami białawych łusek, które nadają mu jednolity, bez plamek, popielaty odcień. Chowacz czterozębny jest mniejszy, długości 2,5-3,2 mm, pokryty nierównomiernie rozrzuconymi, białawożółtymi łuskami i z dość wyraźną białą plamką na stronie grzbietowej.
Czułki i stopy są najczęściej rudawe. Chowacz galasówek jest czarny, pokryty delikatnymi włoskami, a po bokach ciała, w części środkowej, występują wyraźne plamy z białych łusek. Długość chrząszczy wynosi od 2,5 do 3 mm. Gatunek ten ma dwie rasy: letnią i wiosenną. W uprawach warzyw szkodliwa jest rasa wiosenna. Larwy wszystkich gatunków są beznogie, białe, z brunatną głową, raczej grube, łukowato zgięte, długości 5-7 mm. Zimują chrząszcze, głównie w glebie, skąd wczesną wiosną wychodzą i przelatują na rośliny krzyżowe. W okresie od kwietnia do czerwca samice składają jaja do wygryzionych otworków. Chowacz brukwiaczek składa jaja pojedynczo do młodych łodyg i pod wierzchołkiem wzrostu, chowacz czterozębny składa po kilka jaj, głównie do nerwów i ogonków liściowych, a chowacz galasówek - pojedynczo w szyjkę korzeniową. Wylęgłe larwy żerują wewnątrz roślin, do końca czerwca drążąc korytarze. Przepoczwarczają się w glebie, w kolebkach ziemnych. Dorosłe chrząszcze chowacza brukwiaczka pozostają w glebie aż do wiosny, a młode chrząszcze pozostałych dwóch gatunków pojawiają się w lipcu - sierpniu i po krótkim żerowaniu na roślinach schodzą do gleby na zimowanie. Zwalczanie. Stosować intensywne zabiegi agrotechniczne i nawożenie, głównie w okresie wiosennym. Niszczyć chwasty krzyżowe z żerującymi larwami, a resztki po zbiorze warzyw palić lub głęboko przyorać. Stosować izolację przestrzenną od ubiegłorocznych plantacji, co znacznie zmniejsza liczebność chowaczy. Z chwilą zauważenia chrząszczy opryskiwać rośliny stosując 'następujące pesty-
