Sucha zgnilizna kapustnych
Choroba ta nie wystąpiła dotąd w Polsce w większym nasileniu. Jednak ze względu na jej dużą szkodliwość w innych krajach, znajdowała się ona przez wiele lat na polskiej liście kwarantannowej. Grzyb występuje sporadycznie na uprawnych i dziko rosnących roślinach z rodziny krzyżowych. Rozwojowi choroby sprzyjają gleby wilgotne i ciężkie. Sucha zgnilizna kapustnych może porażać rośliny w różnych fazach rozwojowych. Na siewkach objawy są zbliżone do zgorzeli. Szyjka korzeniowa brunatnieje, przewęża się i młode roślinki przewracają się i giną. Porażone liścienie przybierają biało-szarą barwę, więdną i zamierają. Najgroźniejsze i najbardziej szkodliwe jest porażenie roślin po wysadzeniu na pole. W wyniku infekcji przyziemnych części łodyg i korzeni powstają na nich wgłębione, suche, spękane plamy i rany. Rośliny więdną i przybierają sinawą barwę. Z biegiem czasu szyjka korzeniowa staje się krucha lub gąbczasta i rozpada się, wskutek czego rośliny przewracają się. Czasem pojawiają się też na liściach okrągławe lub kanciaste plamy, o średnicy do kilku milimetrów. Tkanki w obrębie tych plam, po zamarciu, stają się brunatne i otoczone są czerwoną lub żółtawą obwódką. Duże szkody z powodu choroby mogą powstawać także na plantacjach nasiennych. Rośliny zaatakowane w szyjce korzenio-
wej często przedwcześnie giną, nie wydając nasion. Na łuszczynach powstają brunatne plamki z ciemniejszą obwódką, pod którymi nasiona nie rozwijają się należycie, albo gdy się wykształcą, to są porażone. Istnieje możliwość dalszego rozwoju choroby na kapuście przeznaczonej do przechowania zimowego dla celów konsumpcyjnych lub na nasienniki. Głąby i przylegające do nich nasady ogonków liściowych ulegają zbrunatnieniu i suchej zgniliźnie. Czarne plamy mogą pojawiać się na zewnętrznych liściach główek. Kapusta taka staje się bezużyteczna.
Patogenem jest grzyb Phoma lingam. Głównym miejscem jego zimowania są nasiona oraz resztki chorych roślin w glebie. Żywotność grzyba w nasionach może trwać do 7 lat, a na resztkach pożniwnych do czasu ich rozłożenia się. W okresie wegetacji zarodniki roznoszone są z kroplami deszczu i przez wiatr.
Zwalczanie. Rozsadę przygotowywać w ziemi dezynfekowanej parą wod'nq lub środkami chemicznymi (np. formaliną w stężeniu 2%). Porażone plantacje nasienne dyskwalifikować. Przed siewem nasiona zaprawiać termicznie w wodzie o temperaturze 50°C przez 30 minut. Ponieważ zabieg ten może obniżyć zdolność kiełkowania nasion, bezpieczniejsze jest ich zaprawianie w 0,2-procentowej zawiesinie wodnej Zaprawy nasiennej T o temperaturze 30°C przez 24 godziny. W okresie wegetacji usuwać z plantacji chore osobniki wraz z korzeniami, a po zakończonych zbiorach zebrać wszelkie resztki roślinne z pola i spalić lub głęboko zakopać. Kompost z roślin chorych można użyć dopiero po upływie 4 lat. Na zakażonym polu nie wolno uprawiać roślin krzyżowych przez co najmniej 4-5 lat. Nasienniki w okresie zagrożenia chorobą opryskiwać co 10-14 dni środkami miedziowymi (np. Miedzian 50 w stężeniu 0,3%). Do przechowywania przeznaczać tylko kapustę zdrową. Wysadki kapusty chronić przed suchą zgnilizną w przechowalni, opylając je fun-gicydem Terrafun.
